10 Şubat Salı, 2026

Murat Üstübal: “Bir süredir üzerinde çalıştığım şiir kitabımı yeni yılın başlarında bitirmeyi planlıyorum”

Share

2020 yılında neler okudunuz?

Bu yıl geçmiş yıllardan farklı bir okuma ritüeli geliştirmedim. Bolca şiir kitabı, şiir teori ve inceleme kitapları, sanat kuramı üzerine kitap ve yazılar okudum. Felsefe de benim için önemli bir uzam ve mecra, ondan da vazgeçmedim. Şairlerin öykü ve denemeleri dışında çok fazla öykü ve roman okumadım. Dergileri takip ettim. Kitap-lık, Varlık, Buzdokuz, Kökşiir, Ecinniler, Natama, Başka Dünyalar matbu olarak takip ettiğim dergilerdi daha çok. Şiir kitaplarından Naile Dire’den Türbülans, Hakan Şarkdemir’den Büyük Mukavva, Atakan Yavuz’dan Tanıyor Olabileceğin Kişiler, Fırat Polat’tan Burcu Vaazi, Şafak Çelik’ten Geçkin Akşam Ahalisi, Petek Sinem Dulun’dan Ara Kat Sesleri, Alptuğ Topaktaş’tan Değillik Orkestrası, Oğulcan Kütük’ten Oğlan Çıkmazı, Emel İrtem’den hu!.., Anita Sezgener’den Nabız Kayıt aklımda kalan mutlu bir azınlık. Çeviri şiirde Efe Murad’ın çevirdiği Ezra Pound’un Kantolar’ı önemli bir eşikti, aşıldı. Tamer Gülbek çevirisiyle Henry W. Longfellow’un Kölelik Şiirleri’ni okumak ayrı bir zevkti.  Tarık Günersel’in yeni Hamlet çevirisi eşsiz üslubuyla zihnimde güzel bir tat bıraktı. Tıpkı Nod Yayınları’ndan çıkan Fahri Öz’ün çevirdiği John Cage’in deneysel metni Bir Şey Üzerine Konuşma gibi. Nod Yayınları gibi her kitabını özenle takip ettiğim Yort Kitap’ın Nalan Kurunç çevirisiyle çıkan Berardi’nin Nefes Kaos ve Şiir’i önemli kitaplardan biriydi, heyecanla okudum. Lemis’ten Elif Karakaya çevirisiyle çıkan Ranciere’in Kelimelerin Mekânı değerliydi. Fergun Özelli’den Dımdızlak ve Patti Smith’ten Adanmışlık unutamayacağım kitaplardan bazıları. Necmiye Alpay’ın Edebi Şeyler’den çıkardığı Beklediler Gitmedik’ini ve Anita Sezgener’in Everest Yayınları’ndan çıkan deneme kitabı Aritmi Koridoru’nu unutmam mümkün değil. Gilles Deleuze’ün Fark ve Tekrar’ını üç yıl gecikmeyle okusam da benim için zihin ve ufuk açıcıydı. Bu yıl gündemde de çokça yer bulan kadın meseleleri üzerine yoğunlaştım. Konuyla ilgili birçok yazı ve kitap okudum. Özellikle anmaya değer bulduğum kitapların başında Rosi Braidotti’nin Göçebe Özneler’i geliyor. Yine bu mesele etrafında konuşlanan kitaplar arasında Süreyya Evren’in Linda Nochlin’den çevirdiği Kadınlar, Sanat ve İktidar adlı kitabı da önemli bir yer teşkil ediyor. Ahu Antmen editörlüğünde hazırlanmış eski basım Sanat ve Cinsiyet’i de hatırlamakta yarar var. Bir çırpıda söyleyebileceklerim bunlar ne yazık ki.

Pandemi süreci hayatınızı ve çalışmalarınızı nasıl etkiledi?

Sağlık çalışanı olduğum için pandemi sürecinde günlük çalışma sürem kısa olsa da stresli bir dönem geçirdim. Herkes kadar kendimi şiir ve okumalara verdiğimi söyleyemem. Önceki yıllardan daha zayıf bir okuma süreci yaşadım. Buzdokuz dergisiyle yaptığımız çalışmalar hem motive edici hem de itici bir yazma ve okuma süreci oldu benim için 2020’de. Pandemi kapanmalarından çok etkilendiğimi söyleyemem. Belki de ne kadar etkilendiğimi(zi) anlayabilmem için o sürecin dışından bakmam ve bu sürecin bitmiş olması gerekiyor, tam emin değilim. Pandemiden çok beni etkileyen olay yakın dostum şair Bülent Keçeli’nin vefat etmesidir, şoku hâlâ sürüyor.

2021 yılı için çalışma planınızda neler var, yeni bir kitap ya da farklı bir proje?

2021’de bizleri nelerin beklediğini bilmiyorum elbette ama herkes kadar benim de planlarım var. Bir süredir üzerinde çalıştığım şiir kitabımı yeni yılın başlarında bitirmeyi planlıyorum. Daha sonra yayımlanmasıyla ilgili neler gelişir bilmiyorum henüz. Ayrıca 2020’de üzerinde çalıştığım işlerden biri de Ücra dergisinde Bülent Keçeli ile birlikte gerçekleştirdiğimiz Ücra’ça başlığıyla kayıt altına aldığımız konuşmaları yayıma hazırlamaktı. İkibin sonrası şiirin anlaşılması ve Türk şiir tarihinin kayıtlı en uzun konuşmalarından biri olması hasebiyle önemli gördüğüm bir çalışma. 2021’in yine ilk aylarında bu çalışmayı da hazır hale getirmeyi planlıyorum. Onun dışında, Buzdokuz ekibiyle ivmemizi daha da arttırarak yeni ve sıra dışı çalışmalara imza atmak istiyoruz. Bu amaçla toplantılar yapıyoruz sıkça. Derginin daha iyi bir yere doğru evrilmesi bu yıl yapacağımız çalışmalarla iyice belirginleşecektir diye düşünüyorum.

Diğer Yazılar

Benzer Yazılar