Cafer Penahi’nin Oscar adayı filmi ‘Görünmez Kaza’nın (It Was Just An Accident) İranlı senaristlerinden Mehdi Mahmoudian, çok sayıda ölüme yol açan protestolar nedeniyle ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i ve hükümeti eleştiren açık mektubu imzaladığı gerekçesiyle İran’da gözaltına alındı.
Mahmoudian’ın gözaltına alındığı haberini ‘It Was Just An Accident’in ABD’li dağıtımcısı Neon duyurdu. Neon açıklamasında, Mahmoudian’ın, yine mektubu imzalayan Vida Rabbani ve Abdullah Momeni ile birlikte Tahran’da gözaltına alındığını belirtti.
Mektubu imzalayan 17 kişi arasında Penahi’nin yanı sıra Nobel Barış Ödülü sahibi Narges Mohammadi ve şu anda Almanya’da sürgünde yaşayan, 2025 Oscar adayı ‘The Seed of the Sacred Fig’ filminin yönetmeni Mohammad Rasoulof da bulunuyor.
Mektupta Hamaney, aralık ayında başlayan ve ülkeyi felç eden enflasyon ile yaşam maliyeti krizinin tetiklediği rejim karşıtı protestolar sırasında “vatandaşların kitlesel ve sistematik şekilde öldürülmesini” onaylamakla suçlanıyor.
İran hükümeti 3 binden fazla kişinin öldüğünü kabul ederken, insan hakları örgütleri ise can kaybının on binleri bulduğunu tahmin ediyor.
İranlı yönetmen Cafer Penahi Mehdi Mahmoudian’ın gözaltına alınmasının ardından bir açıklama yayınladı.
Açıklamada Penahi, “Mehdi Mahmoudian’ı hapishanede tanıdım. İlk günlerden itibaren sakin tavrı, nazik davranışları ve başkalarına karşı duyduğu nadir bir sorumluluk bilinciyle dikkat çekiyordu. Yeni bir mahkûm geldiğinde, Mehdi onların temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışır, daha da önemlisi onlara güven aşılamaya gayret ederdi. Zamanla hapishane içinde sessiz bir dayanak noktası haline geldi — inançları ve geçmişleri ne olursa olsun, diğer mahkûmların güvenini kazanan bir figür,” ifadelerini kullandı.
Penahi sözlerine şöyle devam etti: “Yedi ayı birlikte hapiste geçirdik. Serbest bırakılmasından birkaç ay sonra, ‘Görünmez Kaza’ senaryosu üzerinde çalışırken, diyalogları geliştirmesi için ondan yardım istedim. Dokuz yıllık mahkûmiyet süreci ona hem yargı sistemi hem de hapishane yaşamı hakkında doğrudan, yaşanmış bir bilgi kazandırmıştı. Ayrıca insan hakları alanındaki uzun saha çalışmaları, onu güvenilir ve başvurulabilir bir kaynak haline getirmişti.”
Penahi, son görüşmelerini de şöyle anlattı: “Tutuklanmasından kırk sekiz saat önce telefonda konuştuk ve birkaç mesaj paylaştık. Son mesajımı sabaha karşı dörtte gönderdim. Ertesi gün öğlene kadar yanıt gelmedi. Endişelendim ve ortak arkadaşlarımızla iletişime geçtim; hiçbiri ondan haber alamamıştı. Birkaç saat sonra BBC Farsça, Mehdi Mahmoudian’ın Abdullah Momeni ve Vida Rabbani ile birlikte tutuklandığını resmen duyurdu.”
“Mehdi Mahmoudian sadece bir insan hakları savunucusu ya da vicdan mahkûmu değil; o aynı zamanda bir tanık, bir dinleyici ve nadir rastlanan bir ahlaki varlıktır — yokluğu hem hapishane duvarları içinde hem de dışında hemen hissedilen bir varlık.”
Penahi’nin kendisi de İran’da hukuki yaptırımlarla karşı karşıya. Geçtiğimiz yılın sonunda “devlet karşıtı propaganda faaliyetleri” gerekçesiyle gıyabında bir yıl hapis cezasına ve yurt dışına çıkış yasağına çarptırıldı. Şu anda cezaya itiraz süreci devam ediyor ve yönetmen, ödül sezonunun ardından İran’a döneceğini açıkladı.
Mehdi Mahmoudian, geçen yıl Altın Palmiye kazanan ve bu yılki Oscar Ödülleri’nde En İyi Senaryo ile En İyi Uluslararası Film dallarında aday gösterilen Cafer Penahi’nin ‘Görünmez Kaza’ filminin senaryosu üzerinde çalışmıştı.
